طريق رياضات مشروعه يعنى عبادات و . . . بدست آيد انسان را ولىّ خدا ساخته و تصرّف ولايتى به او مىدهد ولى اگر رياضتهاى باطلهء شيطانى باشد همانند كارهائى كه مرتاضان و رياضت كشان هندى انجام مىدهند كه مدتها روى يكپا مىايستند و . . . اينها ولىّ شيطان شده و از او كمكهائى مىگيرند . ] قوله : و يمكن : مرحوم شيخ مىفرمايد : گرچه جناب علّامه در قواعد و تحرير به [ عقد ، اقسام ، عزائم ، دخنه - تصوير و . . . ] تصريح نكردند ولى تعبيرى داشتند كه ممكن است بگوئيم : آن تعبير عامّ بوده و تمام اينها را شامل مىشود . و آن تعبير به : او يعمل شيئا . . . بود كه در تمام اينها ساحر كارى را انجام مىدهد . [ پس مراد تمام تعبيرات مذكور از علّامه و شهيدين يكى است . ] قوله : نعم : ممكن است بگوئيم : مراد يكى نيست چرا كه شهيد ثانى در مسالك و شهيد اوّل در دروس تصريح كرده‌اند به اينكه : در باب سحر اضرار معتبر است يعنى ساحر كارى بكند كه به مسحور ضررى وارد شود [ جسمى يا روحى ] ولى در كلام علّامه صحبتى از اضرار نبود . و فقط فرمود : يؤثّر فى بدن . . . آنگاه اگر مراد علّامه از تأثير همان تأثير به نحو اضرار باشد و تأثير بگذارد يعنى به مسحور ضررى وارد كند ، باز مراد همه يكى مىشود ، و اگر مراد علّامه از تأثير اعمّ باشد از تأثير اضرارى و غيره ، بايد گفت : تعريف علّامه اعمّ است . [ ولى ظاهرا و به قرينهء مقام مراد علّامه هم از تأثير در بدن يا قلب يا عقل مسحور همان تأثير منفى و مضرّ بود پس مراد يكى است . ] قوله : ثمّ انّ : مضافا به موارد ذكر شده جناب شهيد اوّل و ثانى ره سه مورد ديگر را نيز از مصاديق سحر برشمرده‌اند :